Jam në Mynih, në Glyptothek, duke parë statujat. Fytyra në gur. Njerëz që kanë jetuar shumë përpara nesh, por që ende zënë vend në një sallë ku mund të hyjmë sot.

Në video filloj të pyes çfarë kanë arritur. Kush ndryshoi diçka? Kush donte të mbahej mend? Kujt ia ngritën një statujë dhe kush e porositi vetë?

Pastaj pyes nëse fëmijët e tyre do të kishin dashur t’u ngrinin statuja për t’i kujtuar.

Ky mendim e sjell pyetjen te jeta ime: çfarë do të thoshin njerëzit tanë më të afërt për njeriun pas gjithë atyre arritjeve? Këtë pyetje dua ta shtjelloj këtu.

Çfarë mund të na tregojë muzeu

Glyptothek ruan skulptura greke dhe romake nga shekulli VI para erës sonë deri në shekullin V të erës sonë. Koleksioni përfshin portrete mendimtarësh e sundimtarësh, si dhe vepra për mjedise fetare, publike e varrore. Ndërtesa u ngrit në vitet 1816–1830 sipas projektit të Leo von Klenze.[1]

Ky kontekst ka rëndësi. Një skulpturë që ka mbijetuar është një objekt me histori; vetëm ajo nuk mund të na tregojë nëse njeriu i paraqitur ishte baba i mirë, shok i ndershëm apo fqinj bujar. Këtë takim me skulpturat po e përdor për të pyetur për jetën time, jo për të gjykuar një fytyrë të paidentifikuar në galeri.

Suksesi na lë më shumë se një pyetje

Përshkrimi i videos pyet kush bëhemi gjatë rrugës drejt suksesit. Në pjesën e folur, kjo merr formën e përgjegjësive të përditshme: të jesh baba, djalë e shok i mirë, ta mbash fjalën dhe të dish kur të thuash jo.

Këto gjëra vështirë se vendosen në piedestal. Nuk ka ceremoni sa herë që dikush e mban një premtim edhe pasi i bëhet i vështirë.

Mund ta emërtojmë një rezultat në biznes, një shumë të fituar apo një audiencë të arritur. Pastaj mund të pyesim për sjelljen që e prodhoi atë rezultat. A e thamë të vërtetën? Kush e barti presionin? A patën zë njerëzit pranë nesh?

Dy pyetje për suksesin. Çfarë arrita?: Një projekt, të ardhura, një emër. Rezultati që të tjerët mund ta shohin. Kush u bëra?: Si e mbajta fjalën dhe si i trajtova njerëzit që e bënë rrugën me mua.
Arritja dhe karakteri janë pyetje të ndryshme. Ky është një udhëzues reflektimi, jo një shkallë për t’i vlerësuar njerëzit.

Ambicia ka vend këtu. Të ndërtosh diçka të dobishme mund të krijojë vlerë për të tjerët. Sfida është të vazhdojmë ta shohim çfarë kërkon puna prej nesh dhe çfarë po kërkojmë ne prej të tjerëve.

Për këtë flas edhe te shkrimi për vlerat familjare në veprimet e përditshme. Një vlerë kërkon shumë më tepër prej nesh kur duhet të përshkruajë diçka që e bëjmë vërtet.

Pjesa për egon

Në video flas për ta dalluar kur po flet egoja e kur po flet zemra. Me këto fjalë po pyes çfarë po e shtyn një vendim.

Mendo dy mënyra për ta trajtuar një gabim në punë. Njëra të nxjerr ty pa faj duke ia lënë problemin dikujt tjetër. Tjetra kërkon ta pranosh pjesën tënde dhe të ndihmosh për ta rregulluar. Pyetja e dobishme është çfarë po mbron zgjedhja: një imazh, një marrëdhënie, një përgjegjësi?

As t’i thuash po gjithkujt nuk e zgjidh këtë punë. Në video përmend edhe të dish kur të thuash jo. Mbajtja e fjalës ndonjëherë fillon duke mos e dhënë një premtim që nuk mund ta mbash.

Vlerat duan praktikë

Këtu ka edhe një lidhje të vjetër filozofike. Në librin II të Etikës së Nikomakut, Aristoteli e lidh karakterin me veprimet e përsëritura dhe dallon kryerjen e një veprimi nga zgjedhja e tij me vetëdije.[2] Kjo na jep një mënyrë për ta menduar lidhjen mes një vlere dhe një zgjedhjeje.

Pyetja praktike që marr prej tij është e thjeshtë: çfarë më kërkon kjo vlerë në vendimin që e kam tash përpara?

Merr mbajtjen e fjalës. Tjetër është ta quash veten të besueshëm, e tjetër është t’i tregosh dikujt me kohë se nuk mund ta mbash premtimin. Një veprim konkret mund të jetë ta shpjegosh problemin, të pajtoheni për një hap të ardhshëm të realizueshëm dhe ta zbatosh. Ky shembull i jep vlerës diçka konkrete tek e cila mund të kthehemi.

Jepi vlerës një veprim të përditshëm. Emërto vlerën: Çfarë ka rëndësi këtu: ndershmëria, kujdesi, guximi apo mbajtja e fjalës. Zgjidh veprimin: Çfarë më kërkon kjo vlerë të bëj, edhe kur askush nuk më sheh. Shiko ndikimin: Kush përfiton dhe kush e bart koston e zgjedhjes sime. Kthehu dhe përmirëso: A e mbajta fjalën? Nëse jo, çfarë duhet të ndryshoj.
Një ushtrim editorial për një vendim konkret. Nuk mat karakterin dhe nuk parashikon një rezultat.

Zgjidh një vendim. Emërto vlerën që ka rëndësi, zgjidh veprimin, mendo kë do të prekë dhe pastaj kthehu te ajo që ndodhi. Nëse nuk e bëre siç duhej, përmirëso çfarë mundesh. Qëllimi i këtyre pyetjeve është ta kthejnë reflektimin te diçka që mund ta bëjmë.

Pse e përmend Be The One

Në fund të videos e lidh këtë reflektim me Be The One, aplikacionin që po ndërtoj, dhe i ftoj njerëzit në komunitetin beta. Qëllimi që përshkruaj është të na ndihmojë të reflektojmë për vendimet dhe për njeriun që po bëhemi.

Faqja e regjistrimit të Be The One ofron regjistrim për qasje të hershme dhe përshkruan funksione reflektimi.[3] Është ftesë për një produkt në zhvillim. Kjo nuk provon se një aplikacion e përmirëson karakterin apo marrëdhëniet. Një mjet mund t’i hapë vend pyetjes; përgjigjen prapë duhet ta jetojmë vetë.

Në galeri, pyetja tash nuk është vetëm si mbijetoi emri i dikujt.

Çfarë do të kujtojnë njerëzit pranë meje nga mënyra si i kam trajtuar?

Burimet dhe shënimet