Në fillim, ftesa më gëzoi. Njerëzit po organizoheshin për ta pastruar qytetin. Pastaj nisa të mendoj për mesazhin që fshihej pas saj: a po u kërkohet qytetarëve të ndihmojnë, apo po u lihet në dorë një problem që institucionet nuk e kanë zgjidhur?
Ky është mllefi në videon time të 1 korrikut. Flas për mbeturinat, mosmarrëveshjet ndërmjet institucioneve dhe ndjenjën se qytetarit po i mbetet përgjegjësia për gjithçka. Mllefi është real. Ai nuk dëshmon se një OJQ e caktuar është e pandershme dhe videoja nuk sjell prova për një akuzë të tillë.
Pyetja e dobishme është më konkrete: çfarë ndodh me të njëjtën rrugë pasi përfundon aksioni?
Kush është përgjegjës për mbeturinat komunale në Kosovë?
Neni 15 i Ligjit për Mbeturina u cakton komunave përgjegjësi për organizimin e sistemit të menaxhimit, zbatimin e planeve lokale dhe raportimin. Dispozita për përzgjedhjen e operatorëve u ndryshua më 2022: komunat përzgjedhin operatorë me lejet përkatëse, sipas rregullave të prokurimit. Këto përgjegjësi vazhdojnë edhe kur dalin vullnetarët. Ligji dhe ndryshimi janë lidhur te shënimet.
Qytetarët kanë përgjegjësi të mos hedhin mbeturina. Operatori duhet ta kryejë punën. Komuna duhet ta organizojë dhe mbikëqyrë shërbimin. Nëse njërin prej këtyre roleve e paraqesim si zgjidhjen e plotë, të tjerët i shpëtojnë llogaridhënies.
Mateni shërbimin, jo vetëm thasët
Në video, disa thasë me mbeturina përfaqësojnë një veprim të vogël përballë një problemi të vazhdueshëm. Numri i thasëve tregon se diçka u largua. Nuk tregon nëse ndaluan mbledhjet e humbura, kontejnerët e stërmbushur apo hedhja e përsëritur e mbeturinave.
Ja një kontroll ilustrues për një rrugë me tri mbledhje të planifikuara në javë. Për katër javë duhen 12 mbledhje. Nëse kryhen nëntë, shkalla e realizimit është 9 ÷ 12 × 100 = 75%. Tri mbledhje, ose 25%, nuk janë kryer. Një aksion i suksesshëm vullnetar nuk e ndryshon këtë llogari.
Kjo nuk është matje e performancës së Prishtinës apo e ndonjë kompanie. Tregon çfarë mund të dokumentojnë banorët: orarin e publikuar, vëzhgimet me datë dhe ankesat bashkë me përgjigjet. Fotografia e të njëjtit vend në kohë të krahasueshme vlen më shumë se një pamje dramatike pa datë.
| Kontroll ilustrues për katër javë | Rezultati |
|---|---|
| Mbledhje të planifikuara | 12 |
| Mbledhje të kryera | 9 |
| Mbledhje të pakryera | 3 |
| Shkalla e realizimit | 75% |
Çfarë duhet të përmbajë një ftesë e dobishme për pastrim
Do të doja të thuhej ku do të dërgohen mbeturinat, kush do t’i transportojë dhe cili institucion do të merret me problemet që përsëriten. Duhet të mbetet një mënyrë e qartë për ta raportuar kontejnerin e stërmbushur ose mbledhjen e pakryer, me dikë përgjegjës për përgjigjen.
Mund të kujdesesh për lagjen si vullnetar dhe njëkohësisht të kërkosh qeverisje të aftë. Ndihma të shtunën nuk ta heq të drejtën të pyesësh të hënën ku shkuan paratë dhe a u krye shërbimi.
Shqetësimi për qentë endacakë që përmend në video është çështje tjetër e sigurisë publike. Numërimi i thasëve nuk dëshmon as zgjidhjen e tij. Secili problem kërkon shërbimin përgjegjës dhe prova të përmirësimit.
Kjo lidhet me mendimin tim për rrugët dhe mirëmbajtjen: ndërhyrja e dukshme ka më shumë vlerë kur dikush e merr përgjegjësinë edhe për vazhdimin. Rruga e pastër duhet të jetë pjesë e zakonshme e jetës në qytet, jo ngjarje e veçantë.
Burimet dhe shënimet e llogaritjeve
-
Baza ligjore: Ligji Nr. 04/L-060 për Mbeturina, neni 15, bashkë me Ligjin Nr. 08/L-071, neni 9. Këto përcaktojnë përgjegjësi; artikulli nuk gjykon shkeljen e një kontrate konkrete.
-
Llogaritje ilustruese: 3 mbledhje/javë × 4 javë = 12; 9/12 = 75%; (12−9)/12 = 25%. Nuk janë përdorur të dhëna të performancës komunale. Të dhënat e llogaritjes.
-
Videoja dhe miniatura origjinale: Eduard Luta në TikTok. Publikuar më 2026-07-01. Burimet u kontrolluan më 27 shtator 2026.