Në video tregoj një kamerë shpejtësie dhe bëj një pyetje me frustrim. Politikanët tanë udhëtojnë në Zvicër, Gjermani e Francë. Shohin sisteme praktike përreth. Pse është kaq e vështirë me i sjellë idetë e dobishme në shtëpi?

E lidh idenë me rrugë më të sigurta dhe paga më të mira për policët, duke përmendur së paku 2.000 € në muaj. Ky është synim në video, jo propozim me financim të siguruar. Për ta bërë argumentin të dobishëm, duhet ta ndajmë provën për sigurinë nga llogaritja e parave.

Fillo nga jetët, jo nga gjobat

Raporti vjetor i Policisë së Kosovës për 2025 regjistron 111 të vdekur në trafik, kundrejt 97 në 2024: 14 persona më shumë, ose 14,4%. Raporton edhe 785.107 tiketa trafiku në 2025 dhe 9.037 zyrtarë policorë. Raporti zyrtar.

Vdekjet në trafik u rritën nga 97 në 2024 në 111 në 2025: 14 persona ose 14,4% më shumë.
Numër personash, jo aksidentesh fatale. Nuk tregon sa vdekje do të parandalonte një kamerë.

Këto shifra nuk tregojnë cilat aksidente do t’i kishte parandaluar një kamerë. As nuk e izolojnë rolin e shpejtësisë. Tregojnë se siguria rrugore kërkon vëmendje serioze, pa pretenduar se një pajisje shpjegon çdo vdekje.

Çka mbështesin provat për kamerat

Një rishikim i Cochrane gjeti drejtim të qëndrueshëm përfitimi: kamerat shoqëroheshin me më pak aksidente e lëndime. Por cilësia e studimeve dhe ndryshimet mes vendeve nuk lejuan një vlerësim të vetëm të besueshëm të madhësisë së efektit. Rishikimi është i vitit 2010; është provë për shqyrtim, jo parashikim i gatshëm për Kosovën. Rishikimi Cochrane.

Organizata Botërore e Shëndetësisë e vendos shpejtësinë e sigurt brenda një sistemi më të gjerë: rrugët, automjetet, përdoruesit dhe kujdesi pas aksidentit. Përmbledhja e OBSH-së.

Prandaj propozimi im do të niste nga vendet e rrezikshme, kufijtë e qartë, pajisjet e besueshme, procedurat e drejta dhe vlerësimi publik. Mat shpejtësitë, lëndimet e rënda dhe vdekjet. Merr parasysh trafikun dhe prirjet e përgjithshme. Mos e shpall suksesin vetëm pse u shtuan gjobat.

A del llogaritja e pagës?

Pagesa e 9.037 policëve me 2.000 € në muaj nënkupton 9.037 × 2.000 × 12 = 216.888.000 € paga vjetore. Ky është totali në nivelin e propozuar, jo kostoja shtesë për të arritur aty. Për rritjen reale duhen pagat aktuale, gradat, shtesat dhe kostot e punëdhënësit. Ky artikull nuk i përcakton ato.

Megjithatë mund të testojmë një rritje qartësisht hipotetike. 500 € shtesë në muaj për secilin prej këtyre policëve do të kushtonin 54.222.000 € në vit, para kostove shtesë të punëdhënësit.

Rritja hipotetike 500 € në muaj kushton 54.222.000 € në vit; 785.107 tiketa me 50 € të supozuara japin 39.255.350 € bruto.
Llogaritje skenari, jo listëpage apo raport arkëtimi. Supozohen 50 € për tiketë dhe arkëtim i plotë.

Tani supozojmë, vetëm për ilustrim, se çdo tiketë sjell 50 € dhe arkëtohet plotësisht. Për ta mbuluar atë rritje do të duheshin 1.084.440 tiketa të arkëtuara në vit, para shpenzimeve të zbatimit dhe administrimit. Shuma 50 € është supozim, jo gjoba mesatare e arkëtuar apo tarifë ligjore e deklaruar.

Për ta kuptuar shkallën: 785.107 tiketat e raportuara në 2025, me nga 50 € të supozuara, do të jepnin 39.255.350 € bruto. Kjo është 14.966.650 € më pak se rritja hipotetike e pagave. Tiketat ekzistuese nuk janë të ardhura të reja nga kamerat, dhe brutoja nuk është para neto për paga.

Llogaritja nuk provon se kamerat nuk mund të sjellin të ardhura. Tregon pse synimi i pagës në video nuk mund të quhet i vetëfinancuar pa buxhet të plotë.

Politika duhet ta përballojë edhe suksesin e vet

Nëse shoferët ngadalësojnë dhe shkeljet bien, një sistem i suksesshëm mund të mbledhë më pak para. Pagat e përhershme nuk duhet të varen nga kapja e një numri të caktuar shkelësish.

Vlerëso sigurinë, të gjitha kostot e arkëtimet dhe drejtësinë e procedurës.
Sistemi matet me rrugë më të sigurta dhe llogaridhënie, jo me kuotë gjobash.

Do të doja dy llogari publike: njëra për rezultatet e sigurisë, tjetra për të gjitha shpenzimet dhe arkëtimet. Vendosja e kamerave duhet ta ndjekë rrezikun, jo pikën ku mblidhen më lehtë paratë. Njerëzve u duhen rregulla të qarta dhe mundësi për t’i kundërshtuar gabimet.

Kjo është e njëjta disiplinë që kërkova te krahasimi i çmimeve ushqimore: merre reagimin e fortë, kontrolloji të dhënat dhe lëre llogaritjen ta korrigjojë pretendimin ku duhet.

Ideja e dobishme e videos e përballon këtë shqyrtim. Mëso nga sistemet që funksionojnë. Testoji si duhet. Numëro jetët e mbrojtura para se të festosh gjobat e mbledhura.

Burimet dhe shënimet e llogaritjeve

  • Të dhënat: Raporti i Policisë së Kosovës 2025, faqet e shtypura 6, 12–13. Numri i policëve nuk përfshin stafin civil. Vdekjet numërojnë persona, jo aksidente fatale.

  • Provat: Cochrane, Wilson et al., 2010; OBSH. Nuk zbatohet ndonjë përqindje e huaj mbi vdekjet në Kosovë.

  • Skenarët: 9037 × 2000 × 12; 9037 × 500 × 12; 54222000 / 50; 785107 × 50. Shuma page dhe arkëtime hipotetike, pa zbritur pajisjet, arkëtimin, ankesat apo kostot e punëdhënësit. Nuk pretendohet se ligji i cakton gjobat për paga.

  • Të dhënat, supozimet dhe llogaritjet.

  • Videoja dhe miniatura origjinale: Eduard Luta në TikTok. Publikuar më 2026-09-20. Burimet u kontrolluan më 23 shtator 2026.