E drejtova kamerën kah uji i gjelbër në Çagllavicë, afër Prishtinës, dhe bëra shaka se kisha gjetur matcha. Kjo është një shaka nëntësekondëshe për ngjyrën e ujit. Nuk është vlerësim çaji.

Por pas shakasë mbetet një pyetje e arsyeshme: çfarë po shohim në të vërtetë?

Përgjigjja e ndershme fillon me një kufi. Videoja tregon një sipërfaqe të gjelbër. Nuk përmban analizë uji, identifikim të organizmave apo shpjegim të verifikuar për prejardhjen e ngjyrës.

Ngjyra është shenjë, jo rezultat laboratori

Agjencia amerikane e Mbrojtjes së Mjedisit rendit ndryshimin e ngjyrës dhe grumbullimet në sipërfaqe ndër shenjat e mundshme të shumimit të cianobaktereve. Ajo shpjegon edhe se dukshmëria e këtij shumimi nuk e përcakton me siguri praninë e toksinave; nivelet e tyre konfirmohen me analiza laboratorike.[1]

Ky udhëzim na ndihmon t’i kuptojmë kufijtë e një fotografie. Nuk e identifikon këtë ujë konkret si shumim cianobakteresh. Nga kjo video nuk mund të vërtetoj toksicitetin, ndotjen nga ujërat e zeza apo burimin e ndonjë shkarkimi.

Çfarë mund të dëshmojë pamja. E dukshme: Sipërfaqe e gjelbër në pamjen e regjistruar.. E panjohur: Organizmat, toksinat dhe shkaku.. Prova e radhës: Inspektim dhe analiza të përshtatshme.
Videoja nuk shoqërohet me mostër uji apo rezultat analize.

Këtu rrjetet sociale mund të na bëjnë të pakujdesshëm. Vëzhgimi është real, prandaj edhe shpjegimi që ia bashkëngjisim fillon të na duket real. Pastaj dikush përsërit një diagnozë që askush nuk e ka bërë.

Unë do të preferoja ta ktheja pamjen në një pyetje të saktë: a është inspektuar ky vend dhe a ka rezultate analizash apo gjetje zyrtare?

Bëje vëzhgimin të dobishëm

Një raportim i dobishëm do të përfshinte vendndodhjen e saktë, datën, gjendjen e dukshme dhe fotografinë e bërë nga një pozicion i sigurt. Përshkruaje sipërfaqen e gjelbër si sipërfaqe të gjelbër. Nëse shihet një tub, fotografoje vendin e tij pa deklaruar çfarë bart. Kërko nga autoriteti përgjegjës lokal inspektim ose gjetjet ekzistuese.

Një raportim i dobishëm. Ku dhe kur: Vendndodhja e saktë dhe data e vëzhgimit.. Çfarë shihej: Përshkruaj ngjyrën dhe shtrirjen pa diagnozë.. Çfarë të shtosh: Fotografi e qartë nga pozicion i sigurt.. Çfarë të pyesësh: A është vlerësuar? Kush mund ta hetojë?
Informacion i sugjeruar, jo raportim i dërguar tashmë.

Një formulim i thjeshtë mund të ishte: “Në këtë vend dhe datë vërejta ujë të gjelbër. Fotografia e bashkëngjitur tregon gjendjen. A është vlerësuar dhe cili shërbim mund ta hetojë?” Ky është model për një raportim të ardhshëm, jo pretendim se e kam dërguar ose kam marrë përgjigje.

Nëse uji duket i prekur nga një shumim i tillë, shmange kontaktin dhe mbaji kafshët shtëpiake larg derisa të kontrollosh këshillat lokale.[2] Nuk ka arsye të marrësh vetë mostër për të dëshmuar diçka në rrjete sociale.

Hapi tjetër vlen më shumë se mbishkrimi

Te reflektimi për Zvicrën flas për mirëmbajtjen e përditshme pas vendeve që duken të kujdesura. Këtu është e njëjta pyetje në shkallë më të vogël: kush e vëren problemin, kush përgjigjet dhe si kuptohet nëse është trajtuar?

Shakaja e tregoi ngjyrën menjëherë. Një vazhdim i dobishëm do të na sillte një përgjigje.

Burimet dhe shënimet e llogaritjeve